Prof. Dr. Deniz Ülke KAYNAK

Uluslararası ilişkiler ala­nının psikopolitik çerçevede analiz edilmesi oldukça yeni bir akım. Dev­letlerin rasyonel aktörler olarak ka­bul edilmesi ve sis­temin temel aktör­lerinin de devletler olduğu varsayımı; yakın zamana kadar “kurtlar sof­rası” olarak tanımlanan bu arena­daki davranışları, çıkar hesapla­rına dayandırıyordu. Devletlerin aklı olsa bile duygularının olma­dığı düşünülüyordu. Toplumsal işleyişin düzenli yürümesini sağ­lamak üzere, hayali bir toplumsal sözleşme ile yetkilerimizi devret­tiğimiz politik bir mekanizmanın böyle bir özelliği olamazdı. Ras­yonalitesi ise ancak kararlar, ku­rumlar ve yaptırımların siste­matiği üzerinden anlaşılabilirdi. Devlet denilen şey öfkelenemez, aşağılanma, incinme ya da inti­kam duyguları hissedemez; trav­matize olması beklenemezdi.

İnsanların tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar birbi­ri ile bağlantılı oldu­ğu lakin belki de hiç­bir zaman bugünkü kadar bağsız ve yalnız hissetmediği tuhaf bir dünyada yaşıyoruz. Bağlantılarımız çoğa­lırken, bağlarımız za­yıflıyor; iletişim imkanlarımız artarken birbirimizle etkileşi­mimiz ise azalıyor. Dev bir kala­balığın ve gürültünün içerisinde derin bir yalnızlık ve sessizlikle boğuşuyoruz. Binlerce, hatta on binlerce bağlantımızın olduğu di­jital dünyamızdan çıkıp da üç beş kişilik aile sofralarımıza oturdu­ğumuzda hissettiğimiz o garip sessizlik, belki de içinde bulun­duğumuz sosyal evrenin en çarpı­cı çelişkisi. Herkese ulaşabilir ol­sak da giderek daha az insana ta­hammülümüz var. Dünyada olup biten her şeyden haberdarız lakin bildiğimizi düşündüğümüz şey­leri ve birbirimizi giderek daha az anlıyoruz. Ellerimizdeki tele­fonlarla kurabildiğimiz bağı, sev­diklerimizle, ailelerimizle, akra­balarımızla, yurttaşlarımız ya da dindaşlarımızla kuramıyoruz. En yakın dostumuz haline gelen ya­pay zekâ modelleri ile kurduğu­muz o örtüsüz samimiyeti canlı varlıklarla kuramıyor; sorunları­mızı onunla çözerek, onunla dert­leşiyor, tartışıyoruz. Zira birbiri­mize güvenemiyor, güven de ve­remiyoruz.