Elbette yüksek enflasyonla mücadele edilmesi gerekiyor. Ancak dezenflasyonun başarısı yalnızca tüketici fiyatlarının ne ölçüde gerilediğiyle ölçülemez. Üretim kapasitesinin, ihracat pazarlarının ve istihdamın ne ölçüde korunabildiği de hesaba katılmalı.

Merkez Bankası ve TÜİK’in sektör bilançoları, son iki yılda reel sektörde aktiflerin reel olarak küçüldüğünü, borçluluğun arttığını ve faaliyet kârlarının eridiğini ortaya koydu. 18 temel sektörün 14’ü bilanço, gelir ve kârlılık cephesinde hasar alırken, imalat sanayii başta olmak üzere kritik sektörlerdeki kayıplar dikkat çekti.

İhracatçı için bugün en önemli meselelerden biri, müşterisini kaybetmeden üretime devam edebilmek. Siparişin sürmesi, fabrikanın çalışması ve çalışanların korunması için kimi zaman kârdan vazgeçiliyor. Böyle bir dönemde döviz dönüşüm desteğinde yapılan değişiklik, işletmelerin nakit hesabını doğrudan etkiliyor.

Eski Konya Sanayi Odası Başkanlarından Tahir Büyükhelvacıgil’in oğulları, Kadir, Osman Nuri ve Serhat, kurdukları Roro Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ ile başladıkları şekerleme işini hızla büyütüyor. CandyZoo markasıyla İstanbul’da üç şekerleme dükkanı ve Anpa Gross’lar içinde satış noktaları kuran Kadir Büyükhelvacıgil, “E-ticarette de hem yurt içinde hem yurt dışına satışlarımız hızlı büyüyor. Aylık ortalama 10 ton şekerleme, 5-6 ton çikolata satabiliyoruz. İlk mağazamızı Mayıs 2024’te Kadıköy çarşıda açmıştık. İkincisini, Kadıköy Terminal’de açtık. Mall Of İstanbul’da da yakın zamanda açılışımızı yaptık, kısa süre sonra Marmara Forum’da bir mağaza daha açıyoruz” diyor. Kadir’e, neden şekerleme işine girdiğini soruyorum ve şöyle başlıyor anlatmaya:

AB’nin “Made in Europe” yaklaşımı, Türkiye’nin Gümrük Birliği avantajlarını fiilen zayıflatabilecek yeni bir sanayi politikası sınavına dönüşüyor. Kamu destekleri ve yerli üretim şartlarıyla Türk sanayisinin rekabet gücünü tehdit eden düzenleme karşısında, Türkiye’nin Avrupa menşei kapsamına alınması için diplomatik girişimlerini hızlandırması gerekiyor.

Avrupalı otomotiv üreticileri on yıllardır Türkiye’de milyarlarca dolarlık yatırımlarla üretim yaparken AB’nin yeni sanayi politikası Türkiye’de üretilen araçları “Avrupa Malı” tanımının dışında bırakıyor. Bu tercih yalnızca otomotivle sınırlı kalmayabilir. Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamında üstlendiği yükümlülükleri, karşılığında elde ettiği hakları ve Avrupa’ya karşı kullanabileceği ekonomik kozları yeniden sorgulaması gerek.

Reel Kesim Güven Endeksi yalnızca sanayicilerin moralini ölçen bir gösterge değildir. Siparişler, üretim beklentileri, mevcut stoklar, yatırım harcamaları, ihracat olanakları ve istihdam planları endeksin anlamlandırılmasında önemli rol oynar.

AB’nin “Made in Europe” yaklaşımı, Türkiye’nin otomotiv ihracatı ve Avrupa’yla bütünleşmiş üretim zinciri için yeni riskler doğuruyor. Otomotiv ihracatının yüzde 72,5’ini AB’ye yapan Türkiye’nin, mevcut yatırımlarını ve tedarik zincirlerini korumak için ortak üretim gücünü somut verilerle ortaya koyması ve müzakere masasına kapsamlı bir stratejiyle oturması gerekiyor.